Hava–yağ separatorları yağla işləyən kompressor və vakuum nasoslarının filtrasiya sistemində istifadə olunan xüsusi ayırıcı elementlərdir. Onların əsas vəzifəsi sıxılma prosesi zamanı hava axını ilə daşınan yağ damcılarını ayırmaq və sıxılmış havadakı qalıq yağ miqdarının azaldılmasına kömək etməkdir.
Yağla soyudulan kompressorlarda yağ sistem daxilində komponentlərin yağlanması, soyudulması və sızdırmazlığın təmin edilməsi kimi funksiyalar yerinə yetirir. Sıxılma prosesində hava və yağ qarışığı yarandığı üçün bu qarışığın avadanlıqdan çıxmazdan əvvəl ayrılması tələb olunur. Hava–yağ separatoru yağ hissəciklərini tutaraq daha təmiz sıxılmış havanın sistemə ötürülməsinə şərait yaradır.
Bir çox separator elementində kiçik yağ damcılarının birləşdirilərək daha böyük damcılara çevrilməsinə əsaslanan koalesens prinsipi tətbiq olunur. Ayrılan yağ kompressorun konstruksiyasından asılı olaraq yağ dövrəsinə geri qaytarıla bilər. Bu proses yağ itkisinin və sıxılmış hava xəttinə keçən yağ miqdarının azaldılmasına kömək edir.
Hava–yağ separatorları vintli kompressorlar, yağla işləyən vakuum nasosları, daşınan kompressor qurğuları və müxtəlif sənaye sistemlərində istifadə oluna bilər. Separatorlar daxili filtr elementi, flanşlı element və ya xaricdən quraşdırılan spin-on konstruksiyada təqdim edilə bilər. Uyğun forma avadanlığın və separator korpusunun quruluşuna əsasən seçilməlidir.
Separatorun texniki vəziyyəti kompressorun işi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Elementdə çirklənmə artdıqda hava axınına qarşı müqavimət və təzyiq fərqi yüksələ bilər. Buna görə separatorun yoxlanılması və dəyişdirilməsi avadanlıq istehsalçısının təlimatlarına, iş saatına və real istismar şəraitinə uyğun həyata keçirilməlidir.
Hava–yağ separatoru seçilərkən yalnız xarici ölçü və görünüş əsas götürülməməlidir. Məhsul kodu, kompressor və ya vakuum nasosunun modeli, konstruksiya forması, sızdırmazlıq elementləri və texniki uyğunluq yoxlanılmalıdır. Axın, təzyiq, ölçü və ayırma göstəriciləri məhsul modelinə görə dəyişdiyi üçün təsdiqlənmiş texniki sənədlər əsas götürülməlidir.